Xứ
Việt Nam 
XUVN.com
|
|
|
|
|
|
|
DUY KHÁNH
Duy Khánh (1938-2003) tên thật là Nguyễn văn Diệp, sinh năm 1938 tại Quảng Trị. Anh khởi nghiệp là một ca sĩ từ năm 1954 rồi mới chuyển qua viết nhạc từ những năm đầu thập niên 60. Anh là một người con Quảng Trị chân chính. Khi đă thành danh, nổi tiếng toàn quốc với hàng triệu thính giả ái mộ, chàng ca nhạc sĩ đẹp trai cao lớn này đă không những không chối bỏ mà c̣n rất hănh diện về gốc tích quê hương nghèo khổ của ḿnh: “Tôi sinh ra giữa ḷng miền Trung, miền thùy dương, ruộng hoang nước mặn đồng chua; thôn xóm tôi sống đ̣i dân cày” (T́nh Ca Quê Hương). Anh đă nói chuyện, tiếp xúc báo giới, truyền thanh truyền h́nh với một giọng nói hoàn toàn Quảng Trị dù đă sống xa quê hàng 50 năm dài trên các thành phố, thủ đô miền Nam, hay trên mảnh đất tạm dung Hoa Kỳ. Đúng như lời nhạc sĩ Phạm Duy đă phát biểu trong ngày đưa tiễn anh về bên kia thế giới: “Trong giọng ca Duy Khánh, nghe âm hưởng tiếng trống cổ thành, tiếng thông reo trên đồi Vọng Cảnh” Ca nhạc sĩ Duy Khánh, mà suốt một cuộc đời và sự nghiệp gắn liền với nền tân nhạc miền Nam, đă trở thành biểu tượng cho ḷng chung thủy tha thiết yêu mến quê hương; là niềm hănh diện cho những con dân núi Mai sông Hăn dù ở thế hệ nào, dù ở bất cứ địa bàn nào trên năm châu bốn biển. Là con áp út trong một gia đ́nh vọng tộc, gốc làng An Cư, Triệu Phong (ḍng dơi Quân Công Nguyễn Văn Tường, Phụ chánh Đại thần có uy quyền tối thượng trong nhiều đời vua triều Nguyễn). Duy Khánh đă lớn lên trong một nền giáo dục cổ truyền nặng ảnh hưởng Nho và Phật giáo. Thân sinh anh là cụ Nguyễn Văn Triển, từng dạy học trước khi làm Trưởng pḥng Hành chánh tỉnh QT. Cụ Triển (thường được biết dưới tên ông Trợ Triển) lại là Hội trưởng hội Phật giáo tại tỉnh nhà, từng là dân biểu thời đệ nhị công hoà, có nhiều uy tín lớn trong tỉnh. Thân mẫu Duy Khánh là con gái của cụ Thị Lang bộ Công Đỗ Văn Diêu, chánh quán làng Đâu Kênh, Triệu Phong, là một phụ nữ mẫu mực, nghiêm khắc. Gia đ́nh Duy Khánh có 6 anh chị em, ba trai, ba gái, mà hiện nay chỉ c̣n một anh cả và một chị đầu c̣n sống tại Pháp và Canada. Sau khi đỗ tiểu học năm 1949, Duy Khánh, cũng như các con nhà giàu quyền thế trong tỉnh, đă được cha mẹ cho vào Huế để học chương tŕnh Trung học. V́ lúc bấy giờ, tại Quảng trị chưa có trường Trung học. Chính tại cố đô trầm mặc này, Duy Khánh đă t́m cho ḿnh con đường tiến thân đúng với khả năng thiên phú của ḿnh. Tưởng cũng cần nhắc lại một chi tiết nhỏ: trong một dịp nghỉ hè năm 1952, Duy Khánh đă về Quảng Trị tổ chức nhạc hội tại chùa Tỉnh Hội. Anh diễn và hát bài Nhớ Người Thương Binh của Phạm Duy, trong đó có câu: “Chàng về nay đă cụt cụt tay.” Duy Khánh đă sửa lại: “Chàng về nay đă cụt chân,” và nhảy c̣ c̣ trên sân khấu. Duy Khánh, khi đó lấy biệt hiệu là Tăng Hồng, đă lần vào Saigon tham gia các chương tŕnh phụ diễn tân nhạc trong các rạp chiếu bóng. Anh hát song ca với nữ ca sĩ Tuyết Mai những bài ca rất đậm t́nh quê hương. Trong một chương tŕnh phụ diễn tại rạp Thanh B́nh, trên đường Phạm Ngũ Lăo, cạnh chợ Hoà B́nh, anh đă tiếp xúc lần đầu với nhạc sĩ Phạm Duy. Năm 1955, anh đă đoạt giải nhất tuyển lựa ca sĩ của đài Pháp Á tại Huế qua bài hát Trăng Thanh B́nh. Sự phản đối của gia đ́nh không làm anh chùn bước. Anh chuyển hẳn vào Sài G̣n, bắt đầu hát trên các sân khấu đại nhạc hội, đài phát thanh, và bắt đầu thu đĩa nhựa. hay hợp tác với đại ban của Hoàng Thi Thơ đi lưu diễn khắp nước. Lúc này, anh là nam ca sĩ nổi tiếng nhất. Anh Ngọc, Duy Trác cũng là những nam ca sĩ nổi tiếng nhưng chỉ hát giới hạn cho các hăng thu băng, đài phát thanh với những bản nhạc tiền chiến rất chọn lọc, trong khi Duy Khánh th́ lựa chọn nhạc có khuynh hướng dân ca, rất thành công v́ dễ dàng hợp với thị hiếu của đa số hơn. Anh lần lần nổi tiếng qua các bản: Tiá Em Má Em, Vợ Chồng Quê, Ngày Trở Về, Nhớ Người Thương Binh, T́nh Nghèo, Quê Nghèo, Về Miền Trung. .. Sau một lần đổi biệt danh thành Hoàng Thanh, cuối cùng anh chọn tên Duy Khánh. Chữ Duy Khánh lấy từ tên một người bạn rất thân Phạm Hữu Khánh (con trai cụ Phạm Tri, từng làm Phó Tỉnh trưởng Quảng Trị) đă tử nạn tại Pháp. Anh giữ tên này đến cuối đời. Source: Đỗ Văn Phúc, Michael Do |
